آوخ

چشمه ای از فرهنگ،تاریخ وادبیات ما


جامی وآثارش

نور الدّین عبدالرحمن بن احمد جامی از مشهور ترین شاعران اواخر دوره ی تیموری است. ولادت او را به سال (۸۱۷) هـ.ق ذکر کرده اند.جامی در خرجرد جام(خراسان) به  دنیا آمد.درس ها و علوم زمان خود را در مدرسه ی نظامیه "هرات" آموخت. او به گفته ی تذکره نویسان از استعداد و هوش شگفت انگیز بالایی برخوردار بود.جامی در سمر قند دادامه ی تحصیل داد.

 

 

جامی رابطه ی خوبی با سلاطین زمان خود داشته و به خصوص به سلطان حسین بایقرا خیلی نزدیک بوده است. از جامی علاوه بر دیوان اشعارش که شامل : غزلیّات،قصاید و قطعات است، آثار نظم و نثر متعددی بر جای مانده است. که می توان بدین صورت از آن ها نام برد:

 

نثر:

بهارستان:

بهارستان) جامي كه به شيوه گلستان سعدي و در قالب نثر همراه با اشعار فارسي و عربي تأليف گرديده است از نمونه هاي نثر دلنشين و شيرين فارسي به شمار مي رود. قصد جامي در اين كار ساده ترين كردن شيوه انشاي سعدي بود و به همين سبب انشاي بهارستان بيش ار آنچه انتظار مي رود متمايل به سادگي است و شايد يكي از علل اين تمايل ‘ اختصاص كتاب به تعليم فرزند نوآموز مؤلف بود. بهارستان در هشت روضه (باب) ‘ مقدمه و خاتمه ترتيب يافته است .

جامي درآغاز كتاب يادآور شده است كه چون فرزندش ضياءالدين يوسف به آموختن فنون ادب اشتغال داشت اين كتاب را براي وي فراهم آورد و آن را اسلوب (گلستان ) نوشت و به نام سلطان حسين بايقرا موشحّ ساخت.

بهارستان غالبأ مشتمل بر مطالب اخلاقي عالي و دستورهاي سودمند براي زندگاني است . در مقام مقايسه بهارستان جامي با گلستان سعدي بايد گفت: سخن منظوم در بهارستان بيشتر است و سجع و تكلف به وفور در آن راه يافته و در روضه ششم آن پاره اي از مطايبات فراهم آمده است كه خواننده را از سليقه تربيتي مولانا جامي دچار ترديد و شگفتي مي سازد.

برخي ويژگيهاي نگارشي و ادبي بهارستان از اين قرار است :

استشهاد به آيات قرآن كريم ‘ استفاده از احاديث و روايات مذهبي‘استفاده از امثال و حكم‘صنايع بديعي از قبيل: جناس و تضاد و انواع تشبيه‘كاربرد قواعد نادر دستوري ‘ استناد به اشعار عربي وفارسي و اشتمال كتاب بر لغات و تركيبات زيباي فارسي.

ضمنأ به اين نكته بايد اشاره كرد كه بهارستان داراي مطالب و حكايات متنوعي است از قبيل: حكايات تاريخي ‘ ادبي ‘ مطايبات‘ احوال و اقوال اهل بخشش و كرم ‘ احوال و اقوال شاعران و غيره.

از كتاب بهارستان نسخه هاي خطي و چاپي متعددي در كتابخانه هاي ايران و جهان از قبيل : كتابخانه ملي ملك‘ كتابخانه دانشگاه تهران‘ وين ‘ استانبول‘ شهرهاي مختلف هندوستان و ساير كشورها وجود دارد.

 

نفحات الانس:این کتاب  شرح حالی است بر مشایخ و صوفیان و در نوع خود کتاب ارزنده ای است.

نظم:

هفت اورنگ:این مجموعه از آثار منظوم شاعر است که هفت بخش می شود:

۱- سلسله الذهب(این بخش خود شامل سه دفتر است) و در ذکر حقایق عرفانی است

۲-سلامان وابسال :منظومه ای تمثیلی حاوی اشارات اخلاقی

۳-تحفه الاحرار : پند ونصیحت به همراه حکایات

۴-سبحه الابرار:در ذکر مراحل سلوک و تربیت نفس

۵-یوسف و زلیخا:نظم داستان مشهور یوسف وزلیخا

۶-لیلی و مجنون:داستان مشهور لیلی و مجنون

۷-خردنامه ی اسکندری:سخنانی از فلاسفه ی یونانی و مدح اندیشه

این هفت کتاب که به هفت(اورنگ) مشهور است در قالب مثنوی و در اوزان مختلف سروده شده است

در این هفت کتاب شاعر علاوه بر پرداختن به نکات عرفانی والهی و افکار صوفیانه ؛ حکایات عبرت انگیز و آموزنده و بسیار شیرین نیز ذکر شده است.هفت اورنگ بعضی از داستان های خود را وامدار کلیله و دمنه،گلستان و بوستان و داستان  های مولوی ونظامی است که در وزن ها وبه شکلی دیگر در هفت اورنگ جا داده شدند.

نظم ونثر:

لوایح: شرح سیر و سلوک صوفیانه که با نظم و نثر توام شده است.

سبک شعری جامی نیز سبک عراقی بوده است.

 

سر انجام این شاعر خوش قریحه در سال ۸۹۸ به دیار باقی شتافت  و مزارش در هرات محلی برای تجمیع اهالی ذوق  وادب شد.

 

 

مزار جامی در هرات

پنجشنبه بیست و هفتم آبان 1389  توسط avakh  |

 

 



آوخ : درد روحی و فغانی که از ته دل بلند می شود.
این بلاگ دل نوشت های من و فضیلت گذشتگان را شامل می شود. و برای آن افرادی است که جهت کسب دانش به دهکده ی جهانی روی می آورند.
البته امید وارم که درد و دل های من اذیت تان نکند.
در راه جان سپاری جان‌ها تو را شکاری
آوخ کز این شکاران تا جان کیست لایق


h.behbahni@gmail.com

 

 

از سبزه میدان تا بهارستان
عشقی که خارج می زند
لولی وش مغموم
آریستوکراتی بدنام،اصلاح طلبی ناکام
میراث مصدق
تاریخچه ی خلیج فارس
مسائل و مصائب نوروز
روشنفکری عرب ( به بهانه ی تحولات اخیر جهان عرب)
از ماست که بر ماست
آوخ آوخ آوخ×

 

آذر 1390
آبان 1390
شهریور 1390
مرداد 1390
خرداد 1390
اردیبهشت 1390
اسفند 1389
بهمن 1389
دی 1389
آذر 1389
آبان 1389
مهر 1389
شهریور 1389

 

 

زبان فارسی
بیداد نوا
آریابوم
دکتر علی شریعتی
نمایشگاه مجازی کتاب
کتابخانه اینترنتی
دوست
خبر چین
کیستی ما
یادداشت های نارنجی
دلتنگ غم
برق و الکترونیک
انجمن سینمای آفاق
دبیرستانی ها
فرید

 

 

RSS 2.0

.: Weblog Themes By Blog Skin :.

 

شارژ ایرانسل

فروشگاه اينترنتي ايران آرنا

دانلود

دانلود